Geld Gaat Nooit Over Geld  »  Lees online  »

Hoofdstuk 1. De één z’n brood

Boterham met een cupido-pijl er doorheen.

Onderstaande pagina is onderdeel van het boek Geld Gaat Nooit Over Geld, dat in z’n geheel op deze website te lezen is, vrij en op een ‘geef wat goed voelt’ donatiebasis — en nu ook beschikbaar is op papier en als e-boek.

» Meer over het boek vind je hier.
» Een overzicht van alle hoofdstukken vind je hier.
» (Jezelf) het papieren boek of e-boek geven, kan hier.
» Een donatie doen kan hier.

13 maart 2010

Ik wiebel nu ruim een jaar rond bij Yaiks. De kar die ik zou komen trekken, heet niet langer Buzzplaces maar Wovox. Wo voor ‘Workplace’ en vox voor ‘stem’. We willen plekken waar mensen werken een stem geven. Een echte, eerlijke stem.

Er is een eerste website met daarop een eerste rits bedrijfsprofielen. Van klanten is alleen nog geen sprake: alle foto’s en video’s op Wovox.com komen van het internet. Ook een businessmodel hebben we nog niet. Wovox wordt vooralsnog gefinancierd door de websites die Michel en zijn team voor klanten bouwen. Mezelf betalen doe ik met mijn spaargeld.

Wat als mijn spaarpot leeg is voordat we ontdekken hoe we mensen binnen bedrijven die echte, eerlijke stem gaan geven én daar geld mee gaan verdienen? Ik heb geen idee en ga me daar vandaag ook niet druk om maken. Het is zaterdagochtend, ik kom net van een ontspannende yogales en sta in de rij voor een brood.

Ik aanschouw de meute voor me en het personeel van de bakkerij en denk: Grappighet is onwijs druk en toch is er rust. Elke klant bij de toonbank heeft een rij wachtenden achter zich. Toch wordt iedereen aandachtig bediend en krijgt elke vraag uitgebreid antwoord.

Dit is niet mijn eerste keer bij deze bakker en ik weet dat dit brood het wachten waard is. Maar nu pas valt me op dat de zaak iets bijzonders ademt, meer dan alleen de geur van vers brood. Mijn ogen gaan door de ruimte en ineens denk ik wat als ik nu…

Zal ik het doen?

Ik doe het.

Mijn rugtas gaat open, mijn kleine camera komt tevoorschijn en ik begin foto’s te maken. Terwijl ik door de lens kijk, voel ik me bekeken. Alsof ik iets heel stouts doe. Dan, ineens, staat hij voor mijn neus.

Een man die me aankijkt

Fred Tiggelman, eigenaar van de bakkerij. Ik herken hem van de foto’s aan de muur. Hij kijkt me onderzoekend aan en ik kijk als een betrapt jongetje terug.

‘Ja, ik zag je foto’s maken’, zegt hij met een rustige, ietwat serieuze blik. ‘Wat is je interesse?’

Ik voel mijn hoofd rood worden. ‘Ehm, ik ben bezig met een website die mensen een kijkje in de keuken van bedrijven geeft. Een echte kijk, zodat ze makkelijker hun droombaan kunnen vinden. Ik wil ook inspirerende bedrijven tonen en vandaag voelt dit als een inspirerend bedrijf.’
—‘Nou, kom dan maar even mee.’

Fred opent de lage deur die tussen ons in staat, ik stap achter de coulissen van de winkel en krijg een ongeplande en persoonlijke rondleiding bij Hartog’s Volkoren Bakkerij & Maalderij. Van de eigenaar zelve, op het drukste moment van de week. Ik ontmoet personeel, maak foto’s van de ovens en deegmachines, stel vragen, luister en stel meer vragen. Dan vraagt Fred of ik wil meelopen naar de Boterhammenzaak. Die is sinds vorig jaar open en ligt om de hoek van de bakkerij.

Bij de ingang zie ik een bak met paraplu’s. ‘Leenparaplu’ staat er op het kaartje dat aan elke paraplu hangt. Binnen word ik begroet door een bord:

Hangend bord met de tekst: 'Consumptie niet verplicht'

‘Wat leuk’, zeg ik.
—‘Ja, er is al genoeg verplicht.’

‘We hebben hier gratis Wifi en je mag je eigen eten en drinken nuttigen’, vult Fred aan. ‘Ja, oké, als je nu elke dag de hele dag met je laptop bij ons komt zitten zonder iets te bestellen… ja, dan zeggen we daar misschien wel iets van.’

Dit is geen boterhammenzaak, denk ik, dit is een kunstenaarsatelier en een sociaal experiment.

Fred vertelt dat hij het familiebedrijf in 1997 heeft overgenomen. Niet op advies van zijn adviseurs, maar op advies van zijn enthousiasme. Hij is de zevende generatie eigenaar en de eerste die van buiten de familie komt.

‘Ik geloof niet in businessplannen’, zegt hij terwijl hij een boterham voor me smeert. ‘Ik heb er nog nooit één gemaakt. Die dingen duwen je een kant op en laten nul ruimte voor verandering.

‘Toen we begonnen aan de boterhammenzaak hadden we geen idee hoe we de boel zouden inrichten. Eerst moest het oude interieur eruit. Pas in de lege ruimte kreeg ik een beeld. Daarna waren het gewoon kleine stapjes. De keuze voor een vloer kwam bijvoorbeeld toen ik ergens binnenliep waar ze precies een vloer hebben die ik mooi vind. Dat soort dingen kun je niet plannen.

‘Vlak voor de zomer van vorig jaar waren we klaar. Ik twijfelde of we meteen open zouden gaan, maar ik wilde op vakantie dus het werd zes weken later.

‘Ik werk 45 uur per week, meer vind ik niet nodig. Ik ga van Hartog’s ook geen franchise of keten maken. Dat zou makkelijk kunnen, maar ik wil de zaak dichtbij houden. Het moet persoonlijk blijven. Het brood moet echt zijn.

‘Onze recepten hangen aan de muur en je vindt ze in onze boeken. Daarnaast organiseren we regelmatig baklessen, maar niet voor grote groepen. Ik wil dat mensen komen om iets te leren en niet alleen om lol te trappen met vrienden. Ja, want ik zat een keer in de auto en hoorde op de radio dat er duizenden ontslagen aan zaten te komen. En toen dacht ik: Ja, misschien moeten we ook eens iets terugdoen. Dus als je ons brood niet meer kunt kopen, kun je het in ieder geval zelf maken.’

Ik ben een spons die zich volzuigt met inspiratie. Wat een passie, wat een overvloed, wat een consumptie niet verplicht!

Ver na het middaguur neem ik afscheid van iemand die me anderhalf uur lang zijn onverdeelde aandacht heeft gegeven. Geen één keer wilde hij weten of ik wel ‘legitiem’ ben en of de rondleiding hem iets zou opleveren. Vervuld loop ik naar buiten.

O nee, wacht even, ik kwam hier om een brood te kopen.


Geïnspireerd?

Geld Gaat Nooit Over Geld is gepubliceerd onder een Creative Commons-licentie en online voor iedereen beschikbaar op een ‘geef wat goed voelt’ donatiebasis.

Als het boek je inspireert, kun je bijdragen door (jezelf) een papieren boek of e-boek te geven.

Of geef het boek cadeau en verzend het direct naar haar/hem, inclusief (optioneel) persoonlijke boodschap.