Geld Gaat Nooit Over Geld  »  Lees online  »

Hoofdstuk 6. Thuiskomen

Onderstaande pagina is onderdeel van het boek Geld Gaat Nooit Over Geld, vrij op deze website te lezen op een ‘geef wat goed voelt’ donatiebasis.

» Meer over het boek, de papieren versie en het eBoek, vind je hier.
» Een overzicht van alle hoofdstukken vind je hier.
» Een gift doen kan hier.

September 2016

Voordat ik uit Portugal vertrok, vroeg ik mensen in mijn netwerk om tips voor wat me in Nederland te wachten stond. Een vriendin gaf me De Verborgen Zin van Dementie, een digitaal boekje dat ik in één adem uitlas. Schrijver Hans Stolp vertelt hoe een persoon met dementie bepaalde vermogens die in onze maatschappij vooral worden onderdrukt (denk bijvoorbeeld aan creativiteit, gevoel voor schoonheid en tederheid) opnieuw of alsnog kan ontwikkelen. Dit ontwikkelen gaat makkelijker dan bij ‘gezonde’ hoofden die zichzelf heel goed kunnen inperken met wat hoort en moet, mits er juiste begeleiding is. Hoe meer een persoon met dementie gelaten en ondersteund wordt in innerlijke processen die zich willen voltrekken, hoe ‘schoner’ hij of zij van dit leven afscheid kan nemen.

Terwijl ik las, groeide mijn zin om papa te helpen zijn leven heel af te maken. Dat afmaken zou vooral gaan over aandachtig, liefdevol en eerlijk aanwezig zijn. Want iemand met dementie, zo las ik verder, voelt de innerlijke houding van een verzorgende feilloos aan.1Meer over Hans Stolps boek De Verborgen Zin van Dementie vind je op GeldGaatNooitOverGeld.org/verborgen-zin.

Nu ben ik thuis, zit ik er middenin en heb ik er tabak van.

Alles, werkelijk alles, gaat over papa en zijn inmiddels compleet onvoorspelbare, continu aandacht-vragende gedrag.

Niets gaat nog over mij, over wat ik wil en over wat ik hier te doen heb.

Vind ik.

Welnu. Ik kan in mijn hoofd blijven hangen. Ik kan in een denkbeeldige hoek gaan zitten, mijn armen over elkaar slaan en proberen in m’n uppie uit de negatieve-gedachten-gevangenis te komen, met tegenwerking van de malende gedachtestroom die mij erin houdt. 

Ja, laat ik dat nog even doen.

Nee, laat ik wederom inzien hoe weinig behulpzaam dat is.

Papa ligt in de woonkamer onder de wol. Ik zit in de kamer waar ik bijna negen maanden geleden afscheid van nam voor mijn experiment zonder geld. Ik voel me beklemd en weet niet wat te doen, behalve dat ik Frank wil bellen.

Frank neemt meteen op. Ik skip de koetjes en kalfjes waar we sowieso al niet van zijn en ga rechtstreeks naar waar ik mee zit: ‘Frank, ik weet niet waar ik mee zit… ik weet niet wat ik hier doe… ik weet niet of ik dit kan… ik weet het niet meer…’

Ik begin te huilen.
—‘Mundo, gedraag je als een man!’
Dat is niet wat Frank zegt. Frank luistert.

Ik giet de wanhoop van het niet-weten in de microfoon. Erachteraan gooi ik de drang om het wel te weten. Dan val ik stil. Frank laat de stilte.

‘Mundo,’ hoor ik dan, ‘je klinkt ver weg. Alsof je niet helemaal hier bent.’

Verhip. Die shitstorm tussen mijn oren…

zit tussen mijn oren.

Ik kan dit niet, wil dit niet, hoe dan? Ja, leuk, maar ik kan dit niet, wil dit niet, hoe dan?! enzovoorts. Net nog wás ik die paniekzaaiende gedachtestorm; nu vliegen de gedachten als herfstbladeren om me heen.

Ik kijk en de bladeren beginnen naar beneden te dwarrelen.

Dit gaat niet over waar ik dacht dat het over ging.

Ja, maar Mundo, waar gaat het dan wel over?

Dat weet ik niet.
Hoef ik niet te weten.

Komt vanzelf.

Of niet.

Frank en ik wisselen nog wat woorden en zeggen elkaar gedag. Ik voel me een getroost kind en val in een diepe slaap.

De volgende ochtend stof ik mijn gevoel voor mogelijkheid af. Ruimte voor papa staat niet gelijk aan geen ruimte voor mij. Daarnaast ben ik alleen behulpzaam als mijn hulp vanuit acceptatie komt en ook mij zin geeft. Deze situatie vraagt dus om meer dan alleen omarming; ze vraagt om creativiteit. En ik heb al een eerste idee.

Ik ken een vrouw die Syl heet. Syl schildert en coacht. Daarnaast begeleidt ze een groep mensen met dementie, waaronder haar moeder, in het uiten van hun belevingswereld. Ik bel Syl met de vraag of ze ons een schilderworkshop zou willen geven. Een week later staat ze bij ons op de stoep. Drie ezels en wat kisten met schildermateriaal gaan mee naar boven. Syl geeft ons een korte inleiding en we gaan aan de slag.

Papa begint voorzichtig. Afgaande op zijn blik, zou ik zeggen dat hij zich afvraagt wat we hem nu weer aansmeren. Ik laat hem en richt me op mijn eigen doek. Terwijl Syl ons met bezieling en bemoediging begeleidt, zie ik papa langzaam opbeuren. Anderhalf uur na de eerste penseelstrook kijkt hij vertwijfeld edoch trots naar zijn doek.

Schilderij van een klein huis

‘Dit is mijn ouderlijk huis in Rotterdam’, zegt hij.
Ik kijk papa aan. Hij ziet eruit als een kind dat iets geflikt heeft waarvan hij net nog zeker wist dat hij het niet kon.

Weken later zal papa nog precies weten wie Syl is en wat we vandaag met z’n drieën hebben gedaan. Best bijzonder voor iemand die zijn eieren tegenwoordig in eierdoosjes bakt en slechts nog weet dat vandaag ‘vandaag’ is. Of gisteren. Of 1971.

We plannen meerdere sessies met Syl en nodigen ook anderen uit om deel te nemen. Ondertussen doe ik een poging om papa weer naar de fitness te laten gaan. Hij ging elke dag, totdat hij tijdens mijn verblijf in Portugal vergat hij dat hij een abonnement had. We stappen een broeierige ruimte in waar geen raam open mag en papa begrijpt niet meer wat hij in godsnaam op die apparaten moet. Ik ook niet. Ik zeg zijn abonnement op en we gaan buiten spelen.

We starten onze dag bijna altijd met een wandeling door het park. Soms zijn we om half zes al buiten, want papa is een onvoorspelbaar vroege vogel geworden. Als ik later op de dag een stuk wil gaan rennen, vraag ik steevast of hij mee wil fietsen. Hij blijkt dat leuk te vinden en ik ook. Ik mag er alleen wel op letten dat hij niet plots het park uit fietst en verdwaalt terwijl ik nietsvermoedend doorren.

En we frisbeeën, want ook met Alzheimer frisbeet papa als de beste.


_

  • 1
    Meer over Hans Stolps boek De Verborgen Zin van Dementie vind je op GeldGaatNooitOverGeld.org/verborgen-zin.

Geïnspireerd?

Geld Gaat Nooit Over Geld is gepubliceerd onder een Creative Commons-licentie en online voor iedereen beschikbaar op een ‘geef wat goed voelt’ donatiebasis.

Als het boek je inspireert, kun je aan mijn werk bijdragen.
Deel deze website, meld je aan voor de nieuwsbrief, ontvang een sein wanneer het papieren boek en eBoek verschijnen — en/of doe een gift.

Mijn waardering heb je, sowieso ☺︎.